DOLAR50,45EURO55,35STERLİN66,11GRAM ALTIN5.771▲ %0,22ONS$3.558▲ %0,22BITCOIN$60.798▲ %1,19Tüm piyasalar →

Biyoloji

 Yüzyıllardır süregelen bir birikimin ürünü olan temel bilimlerin günümüzde ne kadar önemli olduğunu pek çok kişi tarafından pek çok yerde duymuşsunuzdur. Ne kadar sürekli bahsedilse de de tekrar ve tekrar konuşulmasının faydasının paha biçilmez olduğu aşikardır. Bugün dünya üzerinde  ürettiğimiz ürünlerin hepsini  temel bilimlerin çalışmalarına borçluyuz. Bilimsel  çalışmalar olmadan insanlık bugünkü konumuna gelemezdi. Bu yazıda değineceğim alan ise biyoloji. Neden önemlidir, ne üzerine çalışır, hangi alanlarla işbirliği içerisindedir, biyolojide neleri sorabiliriz ve geleceği nedir? gibi sorulara bir bakış atacağız.

  Biyoloji temelde canlı bilimidir. Canlılık üzerine araştırmalar yapar, şu an sadece dünya üzerinde var olan canlılıktan haberdarız o yüzden -şimdilik- dünyaya özel bir bilim alanı diyebiliriz. Biyologlar doğada bulunan binlerce türün nasıl bu hale geldiği, nelerin yaşamı tetiklediği, canlılığın sınıflandırılması ve artık günümüzde daha popüler olan moleküler düzeyde canlılığın incelenmesi  gibi pek çok alanda çalışarak bilimsel incelemelerde bulunur, makaleler yayınlar ve insanlığı, ufkumuzu genişleterek daha ileriye taşır. 

  Benim için kişisel olarak çok fazla ilgimi çeken bir alan olan astrobiyolojiye değinmeden geçmeyeceğim. Fakat öncesinde bir geçmişe gidelim, bundan birkaç yüzyıl geriye gittiğimizde biyoloji kavramı daha soyut ele alınıyordu, tabi ki doğa üzerine incelemelerde bulunuluyordu ama nihayetinde yapılan çalışmaların hepsinin ucu bir tanrıya bağlanıyordu. Bunun pek çok örneği mevcut 1800’lerde biyoloji alanında yapılan çalışmalardan herhangi birisini incelerseniz, eninde sonunda makalelerin bir tanrıyla ters düşmeme çabası içerisinde olduğunu net bir şekilde görebilirsiniz. Bunun en büyük sebebi tabi ki yüzyıllar boyunca bilimi baskı altına almış olan dindir. İktidarlarla iş birliği içerisinde olan din adamları, dine ters düşebilecek herhangi bir çalışma veya düşünce gördüklerinde hemen ortadan kaldırma üzerine harekete geçmişlerdir. Bundan dolayı bilimde herhangi bir alanda çalışma yapan bilim insanları mecburen ya çalışmalarını hiç yayımlayamamış ya da inançlarla ters düşmediğini anlatmak için büyük bir enerji harcamışlardır. Hatta size şaşırtıcı gelebilir, Darwin bile bundan payını almıştır. Meşhur kitabı türlerin kökeni şu sözlerle biter;

  “Bir ya da birkaç biçimde başlayan yaşamı böyle anlayan ve bu gezegen çekimin değişmez yasasına göre dönüp dururken, böylesine basit bir başlangıçtan en güzel, en olağanüstü biçimlerin evrimleşmiş ve evrimleşmekte olduğunu kavrayan bu yaşam görüşünde gerçekten ihtişam vardır.”  (Türlerin Kökeni, 1. Baskı Taslağı’ndan çeviri)

 Bu yaşam görüşünde ihtişam vardır derken açıkladığı evrim yasasının aslında dine karşı çıkmadığını, yine bir tanrının varlığının kabul edilebileceğini, kiliseye ufak bör göz kırpmasıyla anlatmaya çalışmıştır dersem belki şuan çok ileriye gitmiş olucam- ki eğer öyleyse bile bu hiçbir işe yaramadı, darwin kilise tarafından lanetlendi.-  fakat neden olmasın. Yaşadığı dönem için pek de şaşırtıcı olmaz bu. Ne de olsa çalışmalarını yıllarca, tepki çekme korkusuyla yayınlamadı.

   Zaman içerisinde eninde sonunda bilim galip gelmiş ve bugün yaşadığımız dünyada bilimin söylemlerine ters bir düşünce söylemek toplumun büyük bir kesimi ve iktidarlar tarafından bağnazlık olarak kabul görmektedir. Fakat ne yazık ki yine de hala bilimin üstünde geçmişe nazaran daha hafif te olsa bir baskı devam ediyor. Özellikle ülkemizde bilim saf dışı bırakılmaya ve görmezden gelinmeye çalışılıyor. Eninde sonunda bilim yine tüm bu baskıları alt edecektir, tarih bize bunu gösteriyor. Gerçekler baskı altına alınarak yok edilemez, görmezden gelinemez, eninde sonunda varlıklarını yüzlerimize vurur. Bilimi, gerçekleri görmezden gelmeye çalışanlar, bilim insanlarını baskı altına almaya çalışanlar tarihin karanlığında kaybolup gideceklerdir. 

   Konudan daha fazla sapmadan biyolojinin zamanla soyutlamalardan kurtulduğunu ve artık her araştırmanın ucunun “ tanrıya tes düşmüyor bakın” çabasıyla yayınlanmadığı bir döneme geldiğimizi söyleyebilirim. Aynı zamanda günümüze geldikçe biyoloji pek çok alanla içli dışlı olmaya da başladı. Astrobiyoloji de bu etkileşimlerden doğan bir bilim alanı. Fizik, kimya, astronomi, moleküler biyoloji , ekoloji ve jeoloji gibi pek çok alandan yararlanır. Evrende canlılığın kökeni, evrimi ve canlılığın geleceğini inceler. Bir gezegene baktığımızda orada yaşam olduğunu nereden bilebiliriz, canlılığın keşfi için bir gezegenin neyine bakmalıyız,yaşam karbon temelli değil de farklı bir element temelli var olmuş olabilir mi, var olduysa nasıl bir evrimsel süreçten geçmiştir gibi pek çok soruyu sorar ve cevaplarını arar. 

     Gezegenler arası seyahat yapabilen bir medeniyet düşünün ve bu medeniyet bizim güneş sistemimizin içinden geçen bir yolculuk yapıyor olsun. Eğer bu medeniyet karbon temelli bir yaşamın var olabileceğinden habersiz ise, suyun maviliğin olduğu yerde canlılığın olabileceğinden bihaberse muhtemelen dünya baksalar bile dünya üzerinde yaşamın olduğundan habersiz bir şekilde yanımızdan geçip giderlerdi.. Aynı olay bizim başımıza da gelebilir tabiki, bu yüzden astrobiyolojinin önemi son derece kritiktir ve heyecan vericidir.

   Gelişen yapay zekayı düşünürsek biyolojiyi bu alanda nasıl kullanabiliriz dersiniz. Belli bir alanda yaşayan canlıları ve doğanın fiziksel çevre koşullarını simüle edebilirsek. O alanda yaşayan canlıların gelecekte nasıl bir evrimsel süreçten geçebileceklerini hesaplayabilir miyiz? Hiç var olmadan bir canlı türünü keşfedebilir miyiz? İmkansız olduğunu düşünmüyorum. Sınırlı koşullar içerisinde neden olmasın. Belki bunu yapabilirsek başka gezegenlerde nasıl canlıların yaşadığını da simüle edebiliriz. Sonuçta insanlık olarak uzayda galaksiler arası seyahat yapmamız son derece zor. Bunun için yaşamımız ne yazık ki çok kısa. O yüzden başka galaksilere gitmek yerine o galaksileri bizim dünyamıza bilgisayarlar ve yapay zeka aracılığıyla getirmek çok daha kolay olabilir.

 Gördüğünüz gibi biyolojide bir sınır yok ve cevaplanmayı bekleyen bir sürü soru var, umarım bu yazı sizi heyecanlandırmış ve biyolojiye olan bakışınıza katkı sağlamıştır. Her cevap başka soruları doğuruyor ve günün sonunda yeni cevaplar ve yeni sorularla uykuya dalıyoruz. Bunun da bir sonu yok, sanırım güzel olan da bu. Bilimle kalın!

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir