Amazon Prime dizisi olan The Man in the High Castle yani Yüksek Şatodaki Adam dizisi aynı isimden bir kitaptan uyarlama. Fakat yönetmenlerin hakkını vermek lazım ki uyarlama bir kopyadan çok yeni bir eser yaratma boyutunda…
Büyük bir kurgucu ve dünya kurguları ile eserlerini donatan Philip K. Dick’in kitabından uyarlama bu dizi, İkinci Dünya Savaşı’nın sonuçlarını tersine çeviriyor. Hitler ve partisi Avrupa’da galip geliyor ve Amerika’ya, Washington’a atom bombası atıyor. Böylece Naziler, Amerika’ya giriyor ve dünya iki kutuplu bir hal alıyor. Aynı dizideki Amerika gibi.
Japonlarla birlikte dünyaya rol veren Naziler, dünyanın geri kalanını koloni ve deneyler ile kullanırken Amerika ve Avrupa’da hakimiyet sürüyor. Dizi, 1960 yıllarında geçiyor ve henüz Adolf Hitler daha ölmemiş… Nazilerin Amerika’ya girmesi, Amerika’ya büyük bir teslimiyet veriyor ve o teslim olanlardan biri de yazının başlığı olan John Smith.
John Smith bir Amerika askeri. İkinci Dünya Savaşı’nda Nazilere karşı savaşan, Nazilerin pek hoşlanmayacağı türden bir isim. Gayet Amerikanvari bir hayat süren Smith’in 1945 öncesi Yahudi dostlukları ve karakteri bulunuyor. Lakin atom bombasının Beyaz Saray’ı kırmasından itibaren Nazilerin tetiğinde tehdit olmaları, Smith’in dönüşümü oluyor çünkü O, her şeyden önce ailesini düşünüyor.
Nazilere teslim olan Smith, rütbesi ve askeri başarısı gereği Nazi ordusuna katılıyor ve hayatını artık bir Nazi olarak devam ettiriyor. Düşünün: Bir Amerikan askerinin faşizme dönüşmesi… Yahudi arkadaşını ölüme göndermesi ve faşizme komuta edecek güce erişmesi, Smith’in kariyerindeki basamaklar oluyor ve sonunda Naziler için Amerika’daki en büyük isim oluyor. Bir insan memleketine böyle ihanet eder mi ya da New York’un her tarafını gamalı haç ile görmeye dayanabilir mi? Smith dayanıyor, hatta böbürleniyor.
Yeri geliyor Hitler’i kurtarıyor, yeri geliyor Japonlara karşı koyup dünyayı Japonlardan da bağımsızlaştırmak istiyor. Bir Amerikan askerinin bu karaktere dönüşmesindeki etken de hiç kuşkusuz faşizm salyası oluyor. Tabii bu nitelik bir hastalık değil, daha çok bir güç gösterisi. Smith, bunların farkında, öyle olmasaydı bu vicdani psikolojik tahlile gerek bile kalmazdı, fakat bireysel hırsı partiden yüksek. Hatta bir sahnede Nazili partililer, nasyonal sosyalizmi Smith’in gözlerinde görmediklerini bile söylüyorlar. Peki kitapta bile olmayan ve tamamen yönetmenlerce uyarlanan Smith karakteri dizide neyi ifade ediyor?
Dediğim gibi Smith, dizide içeriği boş bir insan modülü. Aslında İkinci Dünya Savaşı’nın öncesini ve sonrasını temsil ediyor. Smith bir Amerikalı ve hep Amerikalı kalıyor fakat sadece görüntüsü değişiyor. Yıldızlarla donatılmış bir bayrağın gölgesinde değil de gamalı haçın gölgesinde selam veriyor. Başka değişeni yok. Bu da diziyi izleyen ve eleştirenler için kısmen ortak nokta oluyor. ‘Hitler yenildi diye faşizm yenilmedi, görüntüsü değişti. Meşrutiyeti farklı bir zemine oturdu.’ düşüncesinin tezahürü oluyor.
Bu çok acımasız bir yorum olabilir. Acımasız yorumlardan da çoğu zaman kaçınmak gerekir fakat bazı devrim ve darbelerin önlenmesinin daha büyük legal devrim ve darbelere öncülük yaptığı, deneyimlenen bir gerçek. Alternatif bir evrende Smith Amerika’nın Führer’i olurken bizim evrenimizdeki Amerika kimlerin legal Führer’i olmuyor ki?
Not: Dizi, çoklu evren konu niteliği de taşıyor ve dünyamızdaki beklenmedik gelişmeleri Nazilerin evrenler arası ziyareti ile suikastı olarak tanımlıyor, etkileyici bir süreci var.
Not 2: Nazilerin ve Nazi meşrulaştırıcıların canı cehenneme.
