Kadınlar ne ister, pek bir bilgim yok. Kadınların yaşamları hakkında bu kadar şairin, yazarın var olması beni hep düşündürmüştür. Kendi kendime şunu sorarım bazen, edebiyat hakkında düşüncelere daldığımda. ‘Yahu derim, bu kadar şair, yazar; eğer olmasaydı kadınlar, var olabilir miydi? Ee neden o zaman kadınları hep malları gibi görmüş bu insanlar, güçlü karakterli kişilikler bir de bunlar, yani kalemlerine laf etmek; değil sadece benim harcım, bütün memleketin değildir.’
Sevgiliye yazılanlar, eski eşe yazılanlar, bilakis diğerlerine nazaran az olsa da eşlere yazılanlar, kavuşulamayanlara yazılanlar, bazen ise sadece öylesine kadına yazılanlar; her biri Türk edebiyatımızın hepsini kapsamıyor mu? Bunları çıkardığımızda geriye ne kalır ki? Destanlardan, savaşlardan, yıkımlardan, çoraklıklardan, yoksulluktan başka hiçbir şey kalmaz. Aslında bir bakıma kadının şiirdeki konumu, şiiri de güzelleştiren olgudur. Bunu böyle düşünmek lazım.
Yine bu gel-gitlerimin yaşandığı sırada telefonum çaldı. İş yerinden henüz yeni tanıştığım Bensu, bugün dışarı çıkma davetim için beni arıyordu. Bensu, uzun süredir konuştuğum tek kadındı. Ondan önce de çok kadınlarla pek iletişimim olmamıştır. Anlayacağınız bu konuda biraz özgüveni düşük, çekinceli biriyim. Çocukluğumuzda kadın görmediğimizden midir, yoksa ailemizin bize bir dayatması mıdır bu, bilemem. Belki okulda olsun, işte olsun; kadın göremediğimizden, arkadaş edinemediğimizdendir. Onların halini anlayabileceğim tek kadın annemdi benim. O da huzur içinde yatsın, geçen sene toprağa verdik. Annemden öğrenebildiğim kadın halleri de, anlayabileceğiniz üzere çok sınırlıdır. Annem, sahi bir kadın mıydı, bunu bile inanın tartışır durumdayım. Bazı günler, sadece babamı mutlu etmek üzerine kurulu bir hayatı var gibi geliyordu. Oysa kadın, kendi başına kadın, çok daha özgür ve özgünlükleriyle saklıdır. Annem, bu yeni yaşam kadın formülünü göremeden gitti. Olması gerektiğinden çok uzaktı. Doğdu, 20’sinde evlendi, 70 küsür yıl yaşadı ve sadece bir adamı mutlu etmek uğruna. O’nun ayak işlerini yapıp, çocuklarına bakmak uğruna. Acaba hiç dışarı tek başına çıkıp eğlenebildi mi, arkadaşlarıyla geceleri etkinlik yapabildi mi, başına bir şey geldiğinde tek başına bunun altından kalkabildi mi, kendine bu güveni var mıydı, hiç bilmiyorum. Onu hep Bensu ile karşılaştırdığımda –gerçekten o, benim tam olarak gördüğüm tek kadındı- Annem hep yaşamamış gibi gelir. Zaten kapalı, uzun, siyah kıyafetlerle; etrafına bakmaması, erkeklerle konuşmaması gereken öğretilerle yaşaması, yaşamak bile denilmeyecek türdendi.
Bir de bu konu var ki, hiç anlamam. Yine bir gece eski fotoğrafları karıştırdığımda, annemle benim ya da ailecek fotoğraflarımızı gördüydüm. Anneme bakıyorum; evde, dışarıda hep aynı kıyafet. Siyah bir çarşaf. Yüzünde de utangaç ifade sürekli. Zevklerini öldürmüşler kadının diyorum. Acaba yaşarken niye fark etmemişim? Hiçbir renge aitlik bildiremeden, kara bir siyahla doğup, kara bir siyahla gitmiş kadın. Gerçi yaşarken fark etsem ne olacaktı ki, en fazla ne diyebilirdim? Annem bile karşı çıkardı hemen buna, ‘dinsiz’ derdi bana. Çok konuşturmazdı. Bir kadının fikirleri bile, erkek egemenliğinden geçer mi? Valla çok da güzel geçirmişler. O esaret altına kapandığı siyah şeyin dışarısına bir bakmayagörsün; ah ne hayatlar, ne zevkler alırdı. Lakin çocukluğu bile yaşatılmayan bu kadın, 50’sinden sonra nasıl bir zevk kriteri olacaktı, onu da inanın hiç bilmiyorum.
Yaşamım boyunca karakterim gereği çok az duruma sinirlenirim. Yani nice olaylar, özellikle kendimi bizzat ilgilendiren, beni kolay kolay sinirlendiremez ama başkalarında gördüğüm bir zulüm olsun, bir hak yeme olsun; işte bunlar beni çileden çıkarır. Kadın kıyafetleri meselesi de biraz öyle aslında. Aklım almaz; bir politikacının, din insanının kadınların kıyafeti üzerine söylem yapmasına. Bakın; yasaları, buyrukları geçtim. Sadece söz söylemesi bile küfür edip alçaklaştırılması gerekilen bir durumdur. Sana ne, demek yeterli; onca söyleme, onca fikre. Mesela ‘sana mı kaldı kadınlar hakkında konuşmak?’ bence bizzat yeterli bir argüman onlarınkine karşı. Frida Kahlo’nin olması lazım, çok sevdiğim bir sözü var. ‘Ahlak denince kadından başlayan herkes ahlaksızdır,’ diye… Al bu sözü; ne kadar siyasetçi, peygamber, tanrı varsa yüzüne çarp. Cidden çarp ya.
Neyse sinirlenmeyeceğim ama zoruma da gidiyor. Bu ülkede sırf kadın kıyafetleri yüzünden insanlar oy alıyor ve işin daha da kötüsü insanlar kadın kıyafetleri meselesi yüzünden oy veriyor. Kadınların nerede, ne giyebileceğini oyladı bu ülke. Koskocaman memleket, sadece bunu konuştu. Hala konuşuyor ya. Hala… Tabii bunda yatan neden: bu esaretliğin, neden verildiği kadınlara. Zulmü tasdikleyici oylar kazandı, kazanmasına. Ben öyle düşünüyorum en azından. Kadın kıyafetinin politik bir çağırışım bıraktığı toplumlarda; bu çağırışımlar da, kıyafetler de maalesef politik olabiliyor. Birileri akıl fikir versin artık ne diyeyim. Allah’a da inancım kalmadı.
Ne diyorduk? Ah Bensu. Nasıl güzel kızdır anlatamam. Hani insanın içinde olur ya, böyle bir yandan, her yere anlatmak istersin onu, ki destan olsun, nesillerden nesillere ulaşsın. Bir yandan da nazardan korkar, içine saklarsın. Kendi içinde, huzurlu sakin, mutlu mesut yaşarsın. İşte Bensu, tam o ikilimi bana kazandıran kadın.
O mesela, bu saçmalıkların çok üstünde bir kadın. İstediğini giyer, istediğini yapar. Sadece kendi için kendidir o. Tabii bazı durumlarda korktuğunu söyler, ki kesinlikler haklıdır; her zaman, her şeyi, her yerde yapamaz. Bunun ise, yaşamını ne kadar baskıladığının farkındadır. Ben pek anlamıyorum politik işlerden. Yani özellikle kadınların bu yaşam mücadeleleri konusunda; çok yeni geliyor haklar, kullandıkları kelimeler, söylemler. Fakat Bensu şuracıkta yat dese yatar, şuracıkta şunu bağır dese bağırırım. Yürekten inanırım ona ve kadınlar için ne yapılması gerekiyorsa destekçisi olurum. Her kadın bence bu feministliği ile özeldir. Kendi özgürlükleri ile, o erkek egemenliğinin altına girmeyişleriyle, birey olmalarıyla ve bunu kendilerinin kazanmasıyla. Bu noktada Bensu’nun yanında oldukça ben de feminist sayılırım. Kadının, biz mağara insanlarıyla eşitliğini savunurum.
Laflar lafları açıyor. Yine daldım gitti. Bensu’yla buluşmak için çıkmalıydım evden. Şimdilik politikayı biraz rafa kaldırıyorum ya da düşüncelerime kaldırıyorum desem daha doğru olur. Onlar bize her zaman lazım. Kendinize iyi bakın, Bensu’nun o parıldayan bir çift gözüne dalgınlıkla geçireceğim günün ardından yine sizlere geleceğim. Hoş çakalın!
