Bu söz Chp milletvekili sayın Mahmut Tanal’a ait. Meclis başkanvekilinin ‘söyleyin adamlarınıza otursunlar!’ talimatından sonra.
Bu olay yayınlandıktan sonra sosyal medyada ve siyasilerde çok büyük alay konusu oldu. Toplanılan fikir ise şuydu ‘Chpliler adam değil…’
Ben işin siyasi boyutu bir yana bu sözün derinliğine inmek isterim. Tanal, ‘onlar adam değil, adam sizde olur sizde!’ derken aslında karşı tarafı ne kadar düşürdüğünün farkında olamadık. Olayın ve ifadelerinin cazibesine kapıldık ve tabii toplum nezdine.
Adamlık nedir?
İçi boş ama hunharca doldurulmuş bir tabirdir. Zira kadın dövenlere, kadını kendinden aşağıda tutanlara, kavga-dövüşten eksik olmayanlara, beyni boş fikri olanlara, kendini haksız da olsa güçlü duyanlara, vatan bayrak nârası atıp hiçbir ideali olmayan insanlara denmiştir.
İçi boş dedim çünkü neden? Bu tabirin ne kültürel ne de bilimsel bir tanımı yok. Genelde bir kötülük, bir iş kayırma, bir ahlaksızlık sonrası insanların kendini savunma şeklidir. ‘Ben adamım…’
Arda Turan’ı hepimiz tanırız. Ondan örnek verelim. Eşini aldatıp, milli formayı saygısızlaştıran, Galatasaray formasına küfür yakıştırması yapan bu kişinin bu etiksizliklere karşı tek bir savunması vardı… ‘Ben daha adamım…’
Bu örnekten yola çıkarak, kendilerini ülkenin tek kurtarıcısı olarak görüp adamlık oynayanlar, iş ve rant uğruna her şeyi yapabilecek sahtekarlıkta olanlar, bir omurgası olmayıp sürekli güçlüden yana olanlar kendilerine pay çıkarabilirler. Çünkü aralarında hiçbir fark yoktur.
Hiçbir zaman ‘ben adamım’ diye bir tabirim olmamıştır. Komik bulurum. ‘Adam değilim’ diye de dalga mahiyetinde ifadede bulunurum. Çünkü benim o ‘adamlık’ dedikleri işi boş sözcüğe çok daha güçlü ve realist bir ifadem vardır. ‘Ben insanım!’
Adamlık deyince akla kaba olmak, el öpmek, hacı-hoca-tarikatçı olmak, özgür düşüncesi olmamak, abi çekmek, sürekli bir yüksek rütbelisine tâbi olmak, sistemde piyon olmak gelir.
Benim ortaya koyduğum ve gururlu ifade ettiğim insanlık ifadesi ise tamamen gerçekçi olmak, her şeyden önce hür olmak, bir insana değil bir amaca hizmet etmek, naif ve ahlak sahibi olmak ve herkesi eşit görme durumlarını içerir.
İyi insan olmak mümkündür ve örneklendirilebilir. Ama iyi adam olmak, iyi insan olmaktan çok çok ötedir. Adamlık rolünü yapandır, insan rol belirleyendir.
Bazen hayatımızda sıklıkça yer edinen genelgeçer kelimelere öyle bağlanıyoruz ki farkında olmadan. Bu kuramlara inanıp kendimizi onlarla ölçütlendiriyoruz. Küçüklüğümüzden beri bize söylenen tek görevdir ‘adam ol’ ifadesi. Ne kadar yer edinse de içimizde bu tabuyu yıkmak mümkün…
Çocuklarınıza ölçütünüz bu içi boş kavram değil, akla ve mantığa dayanan ölçütler olsun. İnsan olmak, ahlaklı olmak, yardımcı olmak, fedakar ve anlayışlı olmak… Bunların herbiri ‘adamlık’ safsatasına sığmayacak kadar büyük anlamlar içerir. Çocuklarımız ve çocuk gelişimi çok önemlidir. Onları köle değil, efendi yapmak istiyorsanız ‘adamcılığı’ değil ‘insancılığı’ öğütleyin.
Son sözlerim de aynı Tanal gibi olacak. Sevgili okurlarım üzüleceksiniz belki ama kusura bakmayın.
Bana adam diyemezsiniz, adam sizde olur sizde! (Sizden kastım siz sevgili okurlarım değil, muhattabım olan ‘adamlar’)
Bana iyi bir insan diyebilirsiniz, umarım sizler de iyi insansınızdır ya da olursunuz…
Kendinize iyi bakın ve ‘iyi insan’ olun…
