Klişe sözcüğünün sözlükteki anlamlarını ele alırsak; gerçek ve mecaz olmak üzere iki anlamı bulunmaktadır. Fransızca kökenli olan bu sözcük Türkçede ise ”basmakalıp” sözcüğüyle karşılanmaktadır. Popüler kültürün esiri olarak geçirdiğimiz her gün kavramları, duyguları ve saygıyı hızla tüketmekteyiz. Klişe olduğu söylenen her şeye şöyle bir baktığımız zaman; kimimizin çok hoşuna giden şeylerin,kimimiz için alay ya da yergi konusu olduğunu açıkça söyleyebilirim. Oysa her insanın değer yargıları farklı değil midir? Tabii ki hepimizce ortak olan bazı ahlak ilkeleri var fakat bu bile insanın yetiştiği aile yapısına, coğrafyaya göre farklılıklar gösterir. Yani nesnel gibi kabul edilen bu yargıların hepsi özneldir. Peki ya öznel yargılar ne kadar eleştirilebilir, ne boyutta tartışılabilir? Bence bunlar üzerine gerçekleştirilen konuşmaların hepsi insanoğlunun kendini tatmin etme çabalarından biri sayılır. Mesela Duygu Özaslan’ın linç yediği ”Sunny side up” meselesine değinelim. Sahanda yumurta deseydi de bizden biri gibi mi kabul edecektik onu? Hiç sanmıyorum, aksine ”İnsanların beğenisini kazanmak için doğal gibi gözükmeye çalışıyor” diyenler bile olacaktır eminim. Çünkü eleştirmeye o kadar alıştık ki, bırakın yanlışı, doğruyu bile yerin dibine gömdüğümüz anlar oldu. Biri bağış yapsa ”görgüsüz, illa gözümüze mi sokman gerekirdi bunu?” yapmasa ”cimri, cebinde akrep var bunun!” diye yargılar olduk. İnsanların kazandığı parayı nasıl harcadığı bizi neden bu kadar alakadar etmeye başladı? Klişelerden kurtulalım derken klişenin vücut bulmuş hali olmadık mı? Bırakın beylik laflar kullanmayı, tekdüze insan olma yolunda tekerleği patlayan araba istikametinde ilerliyoruz. Bir şeyleri sevdiğimiz için değil de sırf ilgi çekiyor, takdir topluyor diye yapıyoruz. Sevdiklerimizi ise yargılanmaktan çekindiğimiz için bir kenara atıp, üstünü örtüyoruz. Bu haksızlığı kendimize yaparken çevremizi de hiç es geçmiyoruz tabii. Zararın neresinden dönersek kârdır düşüncesiyle en azından bi yerlerden başlayıp, insanların her hareketine müdahil olmak yerine, uzaktan izlemeyi hatta mümkünse izlememeyi deneyelim. İnsan düştüğü yerden kendi kalkmayı bilmezse hayatınız boyunca yaslanılan bir koltuk değneği olmayı mı tercih edersiniz? Yoksa bacağı tekrar kazanmak için duyulan umut mu? Bırakalım insanoglu vicdanı nereye götürüyorsa orada yeşersin. Konuşmamı bir sonuca bağlarken sizlere Nuri Pakdil’in çok sevdiğim bir sözüyle veda etmek istiyorum: “İnsan! Seni savunuyorum; sana karşı!”
Onarmaya kendimizden başladığımız, zamana göre renk değiştirmediğimiz günlere.. Hoşça kalın 🙂