DOLAR50,45EURO55,35STERLİN66,11GRAM ALTIN5.771▲ %0,22ONS$3.558▲ %0,22BITCOIN$60.798▲ %1,19Tüm piyasalar →

Deprem Yüzleşmesi

Antakya’ya geldiğimden bu yana yağmur durmadı neredeyse. Sanki gök bu kadim şehre ve insanlarına ağlıyor. Ağlaması durmuyor, nefes almaksızın hıçkıra hıçkıra ağlıyor.

Deprem anında Antakya’da değildim. Yılın belli zamanlarında ikamet ettiğim Ankara’da bulunuyordum. Deprem haberini aldığımız anda oğlum, bir refleksle, “Baba, atlayıp gidelim” dedi. Ama kente girişi 48 saat boyunca yasaklamışlardı. Yasak kalktı, “gidelim” dedik. Bu kez, aralarında ağır kalça kırığı da bulunan 11 depremzede yakınımıza ev sahipliği yapmak, bunun için ikinci bir ev açmak gerekti. Depremden iki ay sonra gidebildim, üzüntü duyarak, utanarak. Nedenini bilmeden. Beni ben yapan bu kente karşı sanki sorumluluklarımı ihmal etmişim gibi geliyordu bana.

Antakya’ya geldiğim günden beri yaşamın her boyutu deprem olmuş. Eve gelen her ziyaretçiden, sokakta ayaküstü sohbet ettiğim her tanıdıktan sallanmalı, enkazlı, yaralanmalı, ölümlü deprem hikayeleri dinledim. Ucu bucağı, sonu olmayan hikayeler bunlar. Ve bu hikayelerde şikayet, sitem, kırgınlık var ama çoğunlukla öfke hakim. Ama en çok şükür. Çünkü her hikayenin bir beteri var. Böyle olunca da insanlar haline şükrediyor. Evi hasarlı olanlar üstlerine yıkılmadığına şükrediyor. Evi yıkılanlar sağ kurtulduklarına, yaralı kurtulanlar ölmediklerine şükrediyor.

İnsanlar burada geç müdahale edilmekten, yalnız bırakılmaktan, ilgisiz davranılmaktan dolayı resmi makamlara öfkeli. “Ne varsa sivil halkın dayanışmasında var” diyorlar ve bu olmazsa insanların aç kalma tehlikesinden söz ediyorlar. Hâlâ bir sürü şeyleri eksik; ama bu bir yana, burada insanları zorda bırakan en önemli şeylerden bir tanesi belirsizlik. İnsanlar daha ne kadar çadırda kalacak, az-orta hasarlı evlerine girebilecek mi, çok hasarlı evleri yıkılacak mı, kim yıkacak, ne zaman yıkılacak? Az-orta hasarlı evlerin güçlendirilmesi için mekanizma nasıl işleyecek, bununla ilgili resmi kararlar ne zaman çıkacak, bunun için parası olmayanlar ne yapacak… Ve daha bir sürü yanıt arayan soru.

Bu arada hasarsız evine “ağır hasarlı” raporu verilen, itiraz edince de bu defa “hasarsız” raporu alan depremzedeler, hesaplarına yatırılan 10’ar bin TL’nin geri istenmesinden kaygılılar. Çünkü onu ilk günden harcamışlar. Şimdi buna mı üzülsünler yoksa evlerinin hasarsız raporu almasına mı sevinsinler! Onlar da garip bir şaşkınlık içindeler .

Antakya’da bizim evin bulunduğu mahalle (eskiden köy idi, bir ara belde oldu) kent merkezine 10 km uzaklıkta. Bizim mahalleye doğru önceleri, 2-3 dakikada bir geçen toplu taşıma araçları şimdi günde 2-3 defa ve genellikle boş geçiyor. İnsanlar kent merkezine niye gitsin ki! Kentte küçük sanayi işletmesi kalmamış, sebze meyve halinin yeri top sahası gibi düz, dükkan yok, restoran yok, AVM yok, kültür merkezi yok, cami-kilise-havra yıkık, kafe yok, internet kafe yok, kahvehane yok, iletişim yok, insan ilişkileri yok, sosyoloji yok, psikoloji tümüyle iptal!

Kentsiz insan mı, insansız kent mi sorusu zihinlerin çengeline asılı dururken, dolaştığım sokaklarda bir an durup, “Burası neresiydi, bu sokak nereye çıkıyordu?” sorularının yanıtlarını bulamamak ne acı! Allah’tan kentin tam ortasından geçen Asi Nehri’nin konumu insanların yönünü bulmasına yardımcı oluyor. Asi Nehri’ne göre yön bulmak kolaylaşırken çarşının içlerine doğru gidilince neyin ne olduğunu anlamak iyice güçleşiyor. Sözgelimi, Antakya’ya her geldiğimde uğradığım lokum imalathanesinin yerinde yeller esiyor. Tıpkı künefecilerin köprü başında toplandığı bölgede, yöresel ürünlerin satıldığı uzun çarşıda olduğu gibi.
Bu kentte valilik merkezinin bulunduğu hükümet konağı, belediye binası, valilik konutu, emniyet müdürlüğü, resmi kurum binalarının çoğu, Hatay Cumhuriyetinin tarihi binası, Anadolu’nun ilk camisi yıkılmışsa, yeni yapılan dünyanın ikinci mozaik müzesi sağından solundan çatlamışsa hatta AFAD binası bile hasarlıysa söylenebilecek fazla bir söz bulamıyorsunuz.

Depremden önce insanlar yolda, kaldırımda yürürken birbirine değerdi. Bakışlar birbirine kenetlenince birkaç adımda bir tanışa rastlanırdı. Hoş beşten sonra hâl hatır sorulur, ayaküstü iki lafın beli kırılır, dudaklarda bir tebessümle yola devam edilirdi. Şimdi ise etrafta devasa moloz yığınları arasında, havadaki toz bulutu içinde, gri bir gökyüzü altında tek tük geçen zihni karışmış, suratı dağılmış, boş bakan insanlarla karşılaşıyorsunuz.

Bu travma daha ne kadar sürer, insanlar iyileşir mi, bu kent bir daha kendine gelir mi bilmiyorum ama bildiğim bir şey varsa o da uzun süreceğidir. Antakya tarihte bir kaç kez depremler sonucu yerle bir oldu, tekrar ayağa kalktı. Bu defa mecali, zamanı olur mu bekleyip görmek lazım ama görmeye bizim zamanımız kalır mı işte onu bilmiyorum.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir